MIRZO ULUG‘BEKNING ILMIY MEROSI VA ILMIY MAKTABI: ILM-FAN TARAQQIYOTIGA QO‘SHGAN HISSASI HAMDA ZAMONAVIY ILMIY BOSHQARUV MODELI TALQINI
Authors (0)
—
Received
Received
Revised
Revised
Accepted
Accepted
Published
June 30, 2026
Abstract
В настоящей статье на основе историко-аналитического подхода исследуется научное наследие Мирзо Улугбека и его вклад в развитие науки. Цель работы заключается в анализе деятельности созданной Улугбеком научной школы и её интерпретации с позиций современной модели научного управления. В ходе исследования применялись методы работы с историческими источниками, сравнительный анализ и научное обобщение. Полученные результаты свидетельствуют, что Самаркандская обсерватория функционировала не только как центр астрономических наблюдений, но и как научная школа, системно организовавшая исследовательскую деятельность. Созданная Улугбеком научная среда опиралась на принципы стратегического руководства, сотрудничества внутри научного коллектива и государственной поддержки. Данный исторический опыт обладает значительной теоретической и практической ценностью для современных систем управления наукой. This paper examines the scientific legacy of Mirzo Ulugbek and his contribution to the advancement of science through a historical-analytical lens. The objective of the study is to analyze the activities of the scientific school founded by Ulugbek and to interpret it from the perspective of a modern scientific management model. The research employed methods of historical source analysis, comparative analysis, and scientific generalization. The results demonstrate that the Samarkand Observatory served not only as a center for astronomical observation but also as a scientific school that systematically organized research activities. The scholarly environment established by Ulugbek was built upon the principles of strategic leadership, collaborative teamwork, and state support. This historical experience holds considerable theoretical and practical significance for contemporary scientific management systems. Mazkur maqolada Mirzo Ulug‘bekning ilmiy merosi hamda uning ilm-fan taraqqiyotiga qo‘shgan hissasi tarixiy-tahliliy yondashuv asosida o‘rganildi. Tadqiqotning maqsadi Ulug‘bek tomonidan yaratilgan ilmiy maktab faoliyatini tahlil qilish va uni zamonaviy ilmiy boshqaruv modeli nuqtai nazaridan talqin etishdan iborat. Ish jarayonida tarixiy manbalar, qiyosiy tahlil va ilmiy umumlashtirish metodlaridan foydalanildi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatdiki, Samarqand rasadxonasi nafaqat astronomik kuzatuv markazi, balki ilmiy faoliyatni tizimli tashkil etgan ilmiy maktab sifatida faoliyat yuritgan. Ulug‘bek tomonidan yaratilgan ilmiy muhit strategik rahbarlik, ilmiy jamoa hamkorligi va davlat tomonidan qo‘llab-quvvatlash tamoyillariga asoslangan. Mazkur tarixiy tajriba zamonaviy ilmiy boshqaruv tizimlari uchun muhim nazariy va amaliy ahamiyat kasb etadi.
Keywords
Original
Cite this article
References
- [1]Saliba G. Islamic Science and the Making of the European Renaissance. — Cambridge, MA: MIT Press, 2007. King D. A. Muezzins and Muwaqqits in Medieval Islamic Society // From Deferent to Equant / ed. D. A. King, G. Saliba. — Leiden: Brill, 1996. — P. 285–346. Kennedy E. S. A Survey of Islamic Astronomical Tables. — Philadelphia: American Philosophical Society, 1956. Kennedy E. S. The Exact Sciences in Iran under the Saljuqs and Mongols // The Cambridge History of Iran. — Cambridge: CUP, 1968. Sayılı A. The Observatory in Islam. — Ankara: Turkish Historical Society, 1960. Pingree D. Islamic Astronomy // Dictionary of Scientific Biography. — New York: Scribner, 1978. Ragep F. J. Nasir al-Din al-Tusi and Islamic Astronomy. — Aldershot: Ashgate, 2001. Bosworth C. E. Ulugh Beg // Encyclopaedia of Islam. — 2nd ed. — Leiden: Brill, 2000. Sarton G. Introduction to the History of Science. Vol. III. — Baltimore: Williams & Wilkins, 1947. King D. A. Islamic Mathematical Astronomy. — London: Variorum Reprints, 1986. Normetov B. J. Mirzo Ulug’bek hayoti va ilmiy-ma’rifiy merosini o‘rganish va xotirasini abadiylashtirish // International Journal of Scientific Researchers. — 2024. — T. 8, № 2. — B. 562–566. Xamdamov I. A. "Zij-i Sultani" in the scientific activity of Ulugh Beg // European Journal of Interdisciplinary Research and Development. — 2022. — Vol. 08. — P. 156–161. Erkaeva M. A. Mirzo Ulugbek ulug‘ hukmdor va olim // PEDAGOGS International Research Journal. — 2024. — Vol. 70, Issue 1. — B. 16–25. Ulugh Beg. Zij-i Sultani (Zij-i Jadid-i Ko‘ragoniy). — Samarkand, 15th century (critical editions). Hill D. R. Islamic Science and Engineering. — Edinburgh: Edinburgh University Press, 1993.
