text article Research and publications2026continuing uzb Mazkur maqolada chet tili o‘rganuvchilarining audial kompetensiyasini rivojlantirishda matnga asoslangan tinglab tushunish mashqlari tizimining samaradorligi tahlil qilinadi. Tadqiqot tinglab tushunish jarayonining murakkab kognitiv faoliyat ekanligi, ya’ni nutqni qabul qilish, mazmunini anglash va tahlil qilish jarayonlarini o‘z ichiga olishi haqidagi nazariy qarashlarga asoslanadi. B1–B2 darajadagi talabalarda tinglab tushunish ko‘nikmalarini rivojlantirish maqsadida tinglashdan oldingi, tinglash jarayonidagi va tinglashdan keyingi bosqichlardan iborat tizimli mashqlar majmuasi ishlab chiqildi. Tajribada autentik audio matnlar, jumladan podkastlar va ma’ruzalar qo‘llanildi. Nazorat va tajriba guruhlari natijalari taqqoslanganda, matnga asoslangan tizimli mashqlar tinglab tushunish, lug‘at boyligini oshirish, kontekstual xulosa chiqarish hamda ma’lumotlarni qayta ishlash ko‘nikmalarini sezilarli darajada rivojlantirgani aniqlandi. Tajriba guruhi natijalari 26 foizga oshgan bo‘lsa, nazorat guruhida bu ko‘rsatkich 7 foizni tashkil etdi. Natijalar matnga asoslangan yondashuv chet tilini o‘qitishda audial kompetensiyani samarali rivojlantirishini tasdiqlaydi. tinglab tushunish audial kompetensiya matnga asoslangan o‘qitish chet tilini o‘rganish tinglab tushunish mashqlari autentik materiallar til o‘qitish metodikasi listening comprehension auditory competence text-based instruction foreign language learning listening exercises authentic materials language teaching methodology cognitive processing. Introduction 2181-21602181-2160162026 https://openjurnal.uz/article/maqola-oqila-TLF-2026-016 CC-BY-4.0