<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<!DOCTYPE article PUBLIC "-//NLM//DTD JATS (Z39.96) Journal Archiving and Interchange DTD v1.3 20210610//EN" "JATS-archivearticle1-3.dtd">
<article xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" article-type="research-article" xml:lang="uz" dtd-version="1.3">
<front>
<journal-meta>
<journal-id journal-id-type="publisher">3</journal-id>
<journal-title-group>
<journal-title>Ta&apos;lim fidoyilari</journal-title>
</journal-title-group>
<issn pub-type="ppub">2181-2160</issn>
<issn pub-type="epub">2181-2160</issn>
<publisher><publisher-name>Research and publications</publisher-name></publisher>
</journal-meta>
<article-meta>
<article-id pub-id-type="publisher-id">28b130cd-20fd-4eab-81c3-560c926d24ea</article-id>
<title-group>
<article-title>GADJETLARGA QARAMLIKINING SALBIY TENDENSTIYALARI</article-title>
</title-group>
<contrib-group>
<contrib contrib-type="author">
<name><surname>Muxiddin</surname><given-names>Primov</given-names></name>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name><surname>Manzura</surname><given-names>Primova</given-names></name>
</contrib>
</contrib-group>
<pub-date pub-type="epub" iso-8601-date="2026-06-27">
<day>27</day><month>6</month><year>2026</year>
</pub-date>
<volume>1</volume>
<issue>6</issue>
<permissions>
<copyright-statement>© 2026 Research and publications</copyright-statement>
<license license-type="open-access" xlink:href="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/">
<license-p>CC-BY-4.0</license-p>
</license>
</permissions>
<abstract><p>Maqola gadjetlarga qaramlikni falsafiy va iqtisodiy o‘lchamlarda murakkab hodisa sifatida o‘rganishga bag&apos;ishlangan. Tadqiqotning maqsadi –  raqamli addiktsiyaning shakllanish mexanizmlarini aniqlash va uni shaxsning kognitiv avtonomiyasi hamda iqtisodiy xulq-atvoriga ta’sirini tavsiflashdir. Metodologik asos falsafiy tahlil, tizimli va qiyosiy yondashuvlar, xulq-atvor iqtisodiyoti vositalaridan iborat. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, raqamli qaramlik  platforma kapitalizmining maqsadli muhandislik strategiyalari mahsuli bo‘lib,  iste’molchi ratsionalligini buzadi, impulsiv iste’molni rag’batlantiradi va inson kapitalini pasaytiradi. Ilmiy yangilik raqamli addiktsiyani tahlil qilishda falsafiy-antropologik va iqtisodiy yondashuvlarni integratsiyalashdan iborat. Natijalar davlat raqamli farovonlik strategiyalari va raqamli savodxonlik dasturlarini ishlab chiqishda qo‘llanilishi mumkin.</p></abstract>
<kwd-group><kwd>gadjetlarga qaramlik</kwd><kwd>raqamli qaramlik</kwd><kwd>diqqat iqtisodiyoti</kwd><kwd>platforma kapitalizmi</kwd><kwd>kognitiv avtonomiya</kwd><kwd>xulq-atvor iqtisodiyoti</kwd><kwd>raqamli iste’mol</kwd><kwd>inson kapitali</kwd><kwd>moliyaviy xulq-atvor</kwd><kwd>algoritmik boshqaruv</kwd><kwd>raqamli transformatsiya</kwd></kwd-group>
</article-meta>
</front>
<body><sec><title>Full Text</title><p>The full text of this article is available at <ext-link ext-link-type="uri" xlink:href="https://openjurnal.uz/article/raqamli-qaramlik-maqola-2-TLF-2026-020">https://openjurnal.uz/article/raqamli-qaramlik-maqola-2-TLF-2026-020</ext-link>.</p></sec></body>
<back>
<ref-list><title>References</title>
<ref id="r1"><mixed-citation>DataReportal; We Are Social; Meltwater. Average daily time spent using the internet by online users worldwide from Q3 2015 to Q3 2024. – Statista, February 2025.</mixed-citation></ref>
<ref id="r2"><mixed-citation>Statista. Daily social media usage worldwide 2012–2025. – Statista, February 2025.</mixed-citation></ref>
<ref id="r3"><mixed-citation>DataReportal. Digital Around the World. – April 2026.</mixed-citation></ref>
<ref id="r4"><mixed-citation>Oberlo. Meta Advertising Revenue 2009–2023.</mixed-citation></ref>
<ref id="r5"><mixed-citation>Capital One Shopping Research. Impulse Buying Statistics 2025.</mixed-citation></ref>
<ref id="r6"><mixed-citation>Gitnux. Technology Addiction Statistics 2025.</mixed-citation></ref>
<ref id="r7"><mixed-citation>Zuboff S. The Age of Surveillance Capitalism: The Fight for a Human Future at the New Frontier of Power. – New York: PublicAffairs, 2019. – 691 p.</mixed-citation></ref>
<ref id="r8"><mixed-citation>Wu T. The Attention Merchants: The Epic Scramble to Get Inside Our Heads. – New York: Knopf, 2016. – 400 p.</mixed-citation></ref>
<ref id="r9"><mixed-citation>Alter A. Irresistible: The Rise of Addictive Technology and the Business of Keeping Us Hooked. – New York: Penguin Press, 2017. – 354 p.</mixed-citation></ref>
<ref id="r10"><mixed-citation>Twenge J. M. iGen: Why Today&apos;s Super-Connected Kids Are Growing Up Less Rebellious, More Tolerant, Less Happy–and Completely Unprepared for Adulthood. – New York: Atria Books, 2017. – 352 p.</mixed-citation></ref>
<ref id="r11"><mixed-citation>Wadsley M., Ihssen N. A Systematic Review of Structural and Functional MRI Studies Investigating Social Networking Site Use // Brain Sciences. – 2023. – Vol. 13. – P. 787.</mixed-citation></ref>
<ref id="r12"><mixed-citation>Thaler R. H., Sunstein C. R. Nudge: Improving Decisions About Health, Wealth, and Happiness. – New Haven: Yale University Press, 2008. – 293 p.</mixed-citation></ref>
<ref id="r13"><mixed-citation>Mathur A., Acar G., Friedman M. J. et al. Dark Patterns at Scale: Findings from a Crawl of 11K Shopping Websites // Proceedings of the ACM on Human-Computer Interaction. – 2019. – Vol. 3, CSCW. – Article 81.</mixed-citation></ref>
<ref id="r14"><mixed-citation>Fogg B. J. Persuasive Technology: Using Computers to Change What We Think and Do. – Burlington: Morgan Kaufmann, 2003. – 312 p.</mixed-citation></ref>
</ref-list>
</back>
</article>